Verlies
Wij zijn deskundig en hebben liefde voor het vak. Je kan rekenen op aandacht, rust en enthousiasme.
Hoe graag we ook willen, helaas eindigen niet alle zwangerschappen in de geboorte van een gezonde baby. Vroeg of later kan het gebeuren dat jullie de zwangerschap om verschillende redenen verliezen. Dit is een intens verdrietige gebeurtenis die ongeacht de zwangerschapsduur grote impact kan hebben. Wanneer dit jullie overkomt staan wij als verloskundigen ook voor jullie klaar, juist nu is het belangrijk om goed begeleid te worden.
Miskraam
Een op de tien zwangerschappen eindigt in een miskraam. Bij een miskraam is er meestal sprake van een aanlegfout waardoor het vruchtje niet meer groeit. Zelden wordt het veroorzaakt door een erfelijk probleem. Ook lichamelijk inspanning is niet de oorzaak van een miskraam. Zo kunnen bijvoorbeeld vrijen, vallen, paardrijden, fietsen, motorrijden of sporten geen miskraam veroorzaken.
De kans op een miskraam wordt groter naarmate je ouder wordt. Bij zwangere vrouwen tot 40 jaar eindigt 1 op de 10 zwangerschappen in een miskraam. Ben je 40 jaar of ouder dan krijg je in 1 op de 5 zwangerschappen een miskraam.
Een miskraam kun je niet voorkomen. Niet met bedrust en ook niet met medicijnen. Je kan er dus helemaal niets aan doen. Als je een miskraam hebt gehad is de kans op een miskraam in een volgende zwangerschap niet groter.
Tijdens een miskraam stoot het lichaam het vruchtje af, wat aanvoelt als een heftige menstruatie. Het is een natuurlijk proces, maar voor veel vrouwen wel een ingrijpende gebeurtenis. Neem daarom bij bloedverlies altijd contact met ons op. We kunnen met een echo bekijken waar het bloedverlies vandaan komt en of je zwangerschap nog intact is. In het geval van een miskraam willen we je graag begeleiden. We leggen je uit wanneer je ons moet bellen en geven je ook schriftelijke informatie mee over het verloop van een miskraam en hoe je je miskraam een plek kunt geven in je leven.
Krijg je twee keer achter elkaar een miskraam dan bestaat er de mogelijkheid om verder onderzoek naar de oorzaak te doen, bijvoorbeeld door chromosoomonderzoek bij jou en je partner. We bespreken de mogelijkheden met je en verwijzen je naar het ziekenhuis.
Hulporganisaties
Emotioneel herstel
Het verlies van jullie kind vroeg of laat in de zwangerschap heeft meer impact dan je je vooraf kunt voorstellen. Dat geldt voor jullie allebei. Je toekomst is in een klap veranderd en het verlies maakt een einde aan al jullie plannen en fantasieën over dit kindje. Veel vrouwen hebben na het verlies van hun prille zwangerschap een moeilijke tijd. Een miskraam heeft vaak meer impact dan je vooraf kan bedenken. Dit geldt voor vrouwen en hun partners. Het betekent dat je toekomst ineens anders is dan verwacht. Het verlies van je prille zwangerschap maakt abrupt een einde aan al je plannen en fantasieën over dit kindje en dat doet pijn. Misschien vraag je je af waarom het misging. Het kan een troost zijn om te weten dat de zwangerschap meestal vanaf het begin al niet in orde was. Dat de miskraam dus een natuurlijk en logisch gevolg was. Maar naast deze feitelijke verklaring denk je misschien dat je iets had kunnen doen of laten om de miskraam te voorkomen. Hoe invoelbaar ook, schuldgevoelens zijn niet terecht. Goed om te weten is dat iedereen een miskraam anders beleeft en er anders mee omgaat. Gun jezelf de tijd die jij nodig hebt, er is geen tijdspad te geven totdat het verdriet over is.
- Neem serieus wat je voelt. Alles mag er zijn: verdriet, gemis, schuldgevoel, ongeloof, boosheid, een gevoel van leegte. Misschien voel je ook berusting of zelfs opluchting. Dat kan, niks is gek.
- Praat erover. Misschien met een vriendin, met je partner, met je zus of een buurvrouw. Of met ouders die hetzelfde hebben meegemaakt. Natuurlijk ben je ook welkom bij ons!
- Weet dat je partner de miskraam hoogstwaarschijnlijk anders beleeft en anders verwerkt dan jij. Het is waardevol als jullie erover kunnen praten, met elkaar en met anderen.
- Doe wat goed voelt voor jou. Op het moment dat het voor jou klopt. Zet een mooi beeldje in je kast. Plant een boom in je tuin. Kies een sieraad als herinnering. Schrijf je ongeboren kind een brief. Brand geregeld een kaarsje. Of doe iets heel anders, maar kies wat bij jou, bij jullie past.
- Lees erover. Op facebook zijn er besloten groepen waar je over je ervaring kunt schrijven.
- Vertel je levende kind(eren) erover. Er zijn bijvoorbeeld mooie prentenboeken om met jonge kinderen te lezen. Op de praktijk hebben wij zo’n boek liggen dat je kunt lenen.
En merk je dat je energie niet terugkomt? Of dat je maar blijft piekeren? Zoek dan hulp om je miskraam te verwerken. Dit is geen thema om mee aan te rommelen. Zoek begeleiding die bij jou past. Ook die hulp bieden wij aan vanuit de praktijk. Judith van Reedt Dortland is gecertificeerd miskraamcoach en kan je hierin begeleiden.
Boeken
- Als je je kindje verliest in de zwangerschap. Auteur: Miriam van Kreij
- Met lege handen. Auteurs: M. Cuisinier, H. Janssen
- Wat als je zwangerschap misloopt. Auteur: A. van der Meer
- Tussen iets en niets, omgaan met het verlies van een prille zwangerschap. Auteurs: B. Spitz, M. Keirse
- Als je baby sterft. Auteur: M. Cuisinier
Begeleiding na verlies door je eigen verloskundige
Meld je aan
voor extra begeleiding
Soms is er naast onze verloskundige begeleiding bij het doormaken van een miskraam meer nodig. Ook dan bij je bij ons aan het juiste adres. Judith van Reedt Dortland is naast verloskundige ook miskraamcoach en kan je begeleiden om het verlies in je leven te verweven en weer met vertrouwen te durven kijken naar de toekomst.
Heb je het gevoel dat je stil staat? Voel je je schuldig naar je partner omdat je elke avond huilend op de bank zit? Voel je je schuldig naar je andere kinderen dat je er niet met volle aandacht bij kunt zijn na het doormaken van je 
miskraam? Heb je het gevoel dat je niet meer van hen kunt genieten terwijl je dat voorheen nog wel kon? Het geeft je een doof gevoel, het belemmert je om je hart te kunnen laten stromen. Herken jij je hierin? Weet dat het ook anders kan. Geef aandacht aan je verlies en vertel je levende kinderen over het kindje dat zo kort bij je was. Je verdriet en gemis mogen er zijn. Deel het met de mensen om je heen die je dierbaar zijn, ga in gesprek met je partner, ook voor hem/haar valt de toekomst ineens in duigen. Voel je dat er meer voor nodig is? Met een paar stappen kan ik je helpen om je verlies te verweven in je dagelijkse leven. Zo sta je weer vol energie in je relatie en/of gezin en voel je dat je hart weer kan stromen en zich kan vullen met liefde. Je gaat vrijer en met vertrouwen opnieuw de toekomst tegemoet. Maak tijd voor jezelf en gun jezelf om weer te mogen genieten. Wil je meer weten hoe ik je kan helpen? Mail mij en dan neem ik contact met je op, het eerste gesprek is altijd gratis.
Judith@verloskundigenwesterkade.nl
Deze vorm van begeleiding valt niet onder de standaard verloskundige zorg. Voor deze investering zullen kosten in rekening gebracht worden.
Hoe anderen deze begeleiding hebben ervaren
De ervaring van Miriam
De miskraam kwam onverwacht en viel me zwaar, zowel het fysieke gedeelte als de emotionele impact. Ik was prikkelbaarder en ging anders met het verlies om dan mijn partner. Het zette een onbekende druk op onze relatie en maakte dat ik me soms alleen voelde in mijn verdriet. Ik had geen handvatten hoe ik met zo’n verlies om kon gaan. Hoe kun je rouwen om iets dat er nog maar zo kort was? En hoe kun je het gevoel hebben er samen voor te staan terwijl je partner op een andere manier omgaat met verlies?
Ik wist niet zo goed wat ik van de coaching kon verwachten. Ik ben door verschillende stappen bezig geweest met het verlies en die brachten me nieuwe inzichten op die ik van tevoren niet had verwacht. Dat vond ik heel waardevol. Na de coaching bij Judith durf ik weer meer vooruit te kijken en blijf ik niet altijd hangen in dezelfde gedachten. Ook met mijn partner kon ik beter in gesprek gaan over het gemis dat ik ervaarde en de impact die het op me had. Ik merk door er samen bij stil te staan dat me dat al heel veel goed doet.
‘Natuurlijk word je er in het dagelijks leven mee geconfronteerd, maar het overvalt me niet meer zo’.
Laatst begeleide ik een moeder die twijfelde of het een goed idee was om haar dreumes te vertellen over de miskraam. Na mijn coaching vertelde deze moeder het volgende:
‘Ik zocht naar een manier om mijn dochtertje ook de tijd en aandacht te geven die ze verdiende terwijl ik met mijn gedachten nog volop met de miskraam bezig was. Ik heb met mijn dochter het boekje van ‘Kikker en het vogeltje’ gelezen dat gaat over de dood. Mijn dochter is nog geen 2 jaar oud en staat natuurlijk nog nergens echt bij stil. Ik heb haar uitgelegd dat ik het kindje in mijn buik ook ben verloren en dat ik erg verdrietig was, maar dat mijn dochter niet voor mij hoeft te zorgen. Dit durven uitspreken hielp al’.
‘Ik geniet weer van een uitje naar de speeltuin en word niet meer overvallen door verdriet’.
Stilgeboorte
Een stilgeboorte is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen die je als ouder kunt meemaken. Wanneer je baby overlijdt vóór, tijdens of kort na de geboorte, komt er veel op je af. Terwijl je lichaam herstelt van de bevalling, begint ook een intens rouwproces. Liefde voor je kind en verdriet bestaan dan vaak naast elkaar.
Ook na een stilgeboorte volgt een bevalling. Hoewel dit een moeilijke periode is, ervaren veel ouders het als waardevol om hun kindje te ontmoeten, vast te houden en herinneringen te maken. Denk aan foto's, hand- en voetafdrukjes of een persoonlijk afscheid. Wij als verloskundigen en de gynaecoloog begeleiden jullie hierbij en bespreken wat past bij jullie wensen.
Na de geboorte beleeft iedere ouder het verlies op zijn of haar eigen manier. Hoe je rouwt, hangt niet af van de zwangerschapsduur of de omstandigheden rondom het overlijden. Er bestaat geen goede of verkeerde manier om verdriet te verwerken en er staat geen vaste tijd voor herstel. Ook partners kunnen verschillend omgaan met het verlies. Waar de één behoefte heeft om te praten, zoekt de ander afleiding of richt zich op praktische zaken. Deze verschillen zijn normaal na zo’n ingrijpend verlies.
Naast het verdriet krijgen ouders ook te maken met praktische keuzes rondom het afscheid. Welke mogelijkheden er zijn, hangt onder andere af van de zwangerschapsduur.
Verlies vóór 24 weken
Bij een verlies vóór 24 weken zwangerschap is er geen wettelijke verplichting om aangifte van geboorte of overlijden te doen. Ouders mogen zelf kiezen hoe zij afscheid willen nemen. Veel ziekenhuizen en uitvaartondernemers kunnen hierbij ondersteunen. Vaak is het mogelijk om het kindje individueel te laten begraven of cremeren.
Wanneer je je kindje mee naar huis wilt nemen kun je kiezen om je kindje bij je te houden in een wiegje of mandje. Soms is er een koelvoorziening via een uitvaartverzorger mogelijk, zodat je iets langer samen thuis kunt zijn. Denk ook zeker aan de watermethode bij een zwangerschapsverlies voor 24 weken. Dit is een zachte en liefdevolle manier om je kindje te zien en te koesteren. Ook zonder koeling is er vaak ruimte om je baby nog even bij je te hebben. Veel ouders gebruiken deze tijd om herinneringen te maken, zoals foto’s, hand- en voetafdrukjes of het aantrekken van kleertjes of een dekentje dat speciaal voelt. Hoe lang je je baby kunt en wilt houden, is voor iedereen anders. Er is geen goed of fout, alleen wat voor jullie goed voelt in dit moment.
Verlies vanaf 24 weken
Wanneer een kindje na 24 weken zwangerschap levenloos wordt geboren, moet aangifte worden gedaan bij de gemeente waar het kindje is geboren. De gemeente maakt hiervan een akte van geboorte (levenloos), waarmee het bestaan van het kindje officieel wordt vastgelegd.
Een kindje dat na 24 weken zwangerschap levenloos wordt geboren, mag worden begraven of gecremeerd. Hiervoor geeft de gemeente toestemming nadat de benodigde documenten zijn verwerkt. Volgens de Wet op de lijkbezorging vindt een begrafenis of crematie doorgaans niet eerder plaats dan 36 uur na het overlijden en uiterlijk binnen zes werkdagen. Vanaf 24 weken gelden er wettelijke regels rondom aangifte en afscheid, maar er blijft veel mogelijk om op een eigen manier samen te zijn. Je kunt gebruikmaken van een speciaal koelwiegje (cuddle cot), in het ziekenhuis of soms thuis, waardoor je je baby langer bij je kunt houden. Ook is het vaak mogelijk om je baby mee naar huis te nemen of thuis op te baren met hulp van een uitvaartverzorger. Sommige ouders kiezen ervoor om hun baby eerst thuis te laten komen en daar in alle rust afscheid te nemen. Anderen vinden het prettig om hun baby in een uitvaartcentrum te bezoeken.
Ouders kunnen daarnaast een levenloos geboren kindje laten registreren in de Basisregistratie Personen (BRP). Dit kan ook wanneer het verlies vóór 24 weken zwangerschap plaatsvond of al langer geleden is. Deze registratie is vrijwillig en heeft geen juridische gevolgen, maar kan voor ouders van grote emotionele betekenis zijn.
Je hoeft dit niet alleen te dragen. Naast ondersteuning van je verloskundige zijn er organisaties die informatie, begeleiding en lotgenotencontact bieden, zoals Stichting Still, Make a Memory en de Vereniging Ouders van een Overleden Kind (VOKK).
Hulporganisaties
Een stilgeboorte laat blijvende sporen na. Daarom is er ruimte nodig voor verdriet, herinneringen en het verhaal van jullie kindje. Als verloskundigenpraktijk staan wij naast jullie, met aandacht voor zowel de medische begeleiding als de zorg voor jullie als ouders.